Τα αγραφιώτικα χωριά του 1445

Ασπροπόταμος (Σάϊκα) , Βαλάρι ( συν. Βραγγιανών), Βελισντόνι ( σημ. Τρίδεντρο), Βραγγιανά, Καρίτσα ( σημ. Ν. Καρδίτσας), Καροπλέσι, Καρυά( συν. Βραγγιανών), Κεράσοβο ( Κερασοχώρι), Κλειτσός, Κότλιανη ( συν. Μοναστηρακίου) , Κύφου ( διαλυμένος), Μικροχρύσου (σημ. Ν. Καρδίτσας διαλυμένος), Μοναστηράκι, Μπέσια (σημ. Ν. Καρδίτσας διαλυμένος),Μπιλοκομίτης( σημ. Ν. Καρδίτσας), Μπλος (συν. Χ. Αγράφων), Μύρεση ( σημ. Μάραθος), Παραμερίτα (ερημωμένο), Πινιανά ( Σημ. Επαινιανά), Πριτζέσια (σημ. Ν. Καρδίτσας ερημωμένος),Ρογάτα (ερημωμένο) ,Σίχνικο (σημ Κεφαλόβρυσο), Σπινάσα ( η Νεράϊδα σημ της Καρδίτσας),Στύλος, Τροβάτου και Χρύσου ( Χρύσω).

 Των Αγράφων το άγραφο μήνυμα...

ένα είδος φόρου των αγραφιωτών

τον 18η αιώνα οι αγραφιώτες  πληρώνουν φόρο σε είδος: ο κεφαλικός φόρος καταβάλλεται σε ασταρ, σε ύφασμα δηλ. για τον καθαρισμό των αγγείων στα σουλτανικά μαγειρεία. Είχε υπολογιστεί σε έξι πήχες το άτομο.

Αλλά και ο Ευγένιος καταγράφει:

Έχομεν να συμβουλευθούμεν εκεί δια τα πανία και τα άλλα έξοδα οπού μας γυρεύει η αυθεντία των εξουσιαστών ( επιστ.267).

 

Ορεινοί και καμπίσιοι

Μάνα με κακοπάντρεψες και μ΄εδωκες στους κάμπους…
το λεν οι Αγραφιώτισσες τα όμορφο μοιρολόγι…..

 

Ας κρατήσουν οι χοροί
και θα βρούμε αλλιώτικα
στέκια επαρχιώτικα βρε
ώσπου η σύναξις αυτή
σαν χωριό αυτόνομο να ξεδιπλωθεί

Mέχρι τα ουράνια σώματα
με πομπούς και με κεραίες
φτιάχνουν οι Έλληνες κυκλώματα
κι ιστορία οι παρέες

Kάνει ο Γιώργος την αρχή
είμαστε δεν είμαστε
τίποτα δεν είμαστε βρε
κι ο Γιαννάκης τραγουδεί
άμα είναι όλα άγραφα κάτι θα βγει

...................................................

Kι είτε με τις αρχαιότητες
είτε με ορθοδοξία
των Eλλήνων οι κοινότητες
φτιάχνουν άλλο γαλαξία……

Τι να φταίει η Bουλή
τι να φταιν οι εκπρόσωποι
έρημοι και απρόσωποι βρε
αν πονάει η κεφαλή
φταίει η απρόσωπη αγάπη που `χε βρει

Mα η δικιά μας έχει όνομα
έχει σώμα και θρησκεία
και παππού σε μέρη αυτόνομα
μέσα στην τουρκοκρατία

Να μας έχει ο Θεός γερούς
πάντα ν’ ανταμώνουμε
και να ξεφαντώνουμε βρε
με χορούς κυκλωτικούς
κι άλλο τόσο ελεύθερους σαν ποταμούς

Και στης νύχτας το λαμπάδιασμα
να πυκνώνει ο δεσμός μας
και να σμίγει παλιές κι αναμμένες τροχιές
με το ροκ του μέλλοντός μας